Skip to Content

Ontstaan van verzekeringen

De code van Hammourabi als eerste verzekering

De gegevens die tot nu toe over het ontstaan van verzekeringen bekend zijn, gaan terug tot in het Babylonische Rijk van ver voor onze jaartelling. De Babyloniërs waren een van de eersten die bewust meer produceerden dan noodzakelijk was voor de eigen behoefte. Met de overschotten werd op grote schaal handel gedreven. Het transport van de vaak zeer kostbare handelswaar was een risicovolle onderneming. De lange handelskaravanen waren geliefde doelwitten voor roversbendes. Het gebeurde dan ook regelmatig dat handelaren uiteindelijk berooid en met lege handen op de plaats van bestemming arriveerden.

Behalve de persoonlijke risico’s, vormden ook de materiële verliezen een steeds grotere kostenpost. Tezamen met de verstoorde handelsrelaties die dit tevens tot gevolg had (vooruit betaalde goederen konden immers door de vele overvallen vaak niet geleverd worden) gaf dit de Babylonische koning Hammourabi (1792 – 1750 v.C.) genoeg reden om op zoek te gaan naar een oplossing. De eerste verzekering, de Code van Hammourabi, was het antwoord.

Vanaf dat moment liet men de transportladingen verzekeren. Men maakte vooraf inventarislijsten van de lading. Dit gebeurde altijd in tweevoud: één voor de verzekeraar en één voor de verzekeringnemer. Deze transport- en verzekeringsdocumenten werden altijd opgesteld onder het gezag van de heersende persoon van de betreffende stad of stadstaat. De stad, ook wel “polis” genoemd, gaf het verzekeringsdocument de naam die tot op de dag van vandaag wordt gebruikt.

Dat Hammourabi zeker als een van de pioniers van het verzekeringswezen beschouwd mag worden, blijkt uit het feit dat in zijn code niet alleen een verzekering voor goederen was opgenomen. Ook de eerste hypotheken en zelfs arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen zijn in het document terug te lezen: Arbeiders die tijdens het werken aan overheidsgebouwen slachtoffer werden van een bedrijfsongeval, hadden bij blijvende en algehele arbeidsongeschiktheid recht op een uitkering.

De eerste volksverzekeringen

Rond 350 v.C. introduceerde het Perzische koningshuis de eerste verzekering voor het hele volk. Ieder jaar, gedurende de Nourouz oftewel het begin van het Iraanse nieuwjaar, kregen de perzen de gelegenheid om geschenken aan te bieden aan hun vorst. Per burger werd de waarde van de gegeven cadeaus nauwkeurig geïnventariseerd en vastgelegd bij de officiële notariële verzekeringshuizen van het Rijk. Wanneer een burger financiële schade leed, kon hij of zij aanspraak maken op deze volksverzekering waarbij tot maximaal twee keer de waarde van de door hem of haar gegeven cadeau’s kon worden uitgekeerd.

De eerste levensverzekeringen en uitvaartverzekeringen

De vroegste documenten betreffende de eerste levensverzekeringen, waaronder ook de eerste uitvaartverzekeringen, stammen uit de oude Grieks-Romeinse tijd. Men kon destijds tegen betaling lid worden van een begrafenisvereniging. Bij het overlijden van een van de leden droeg de vereniging de kosten van de uitvaart. In sommige gevallen werd er tevens een uitkering verzorgd voor de nabestaanden van de overledene.

Verzekeringen niet meer weg te denken

Met de toenemende handel en de steeds sneller voortschrijdende ontwikkelingen was de verzekering niet meer weg te denken. Verschillende verzekeringsvormen werden geïntroduceerd en door verdere professonalisering van de branche werden verzekeringen voor steeds meer mensen toegankelijk. Met name binnen de scheepvaart van het 14e eeuwse Italië nam de verzekeringsbranche een enorme vlucht. Vanaf het einde van de 17e eeuw gaat men ook gebruik maken van sterftecijfertabellen voor het berekenen van de hoogte van premies.

Back to top